Wettelijk is het zo geregeld dat de eigen kinderen een andere positie hebben dan de stiefkinderen. Toch is het mogelijk om voor het erfrecht en voor de erfbelasting de stiefkinderen gelijk te stellen met de eigen kinderen. Hoe werkt dit en wat kunt u hiervoor regelen? 
 

Voorbeeld van een samengesteld gezin 

Jan en Ingrid zijn met elkaar gehuwd. Voor beiden is het hun tweede huwelijk. Uit zijn eerste huwelijk heeft Jan 2 zonen en uit haar eerste huwelijk heeft Ingrid een dochter. De 3 kinderen wonen bij Jan en Ingrid en worden ook alle drie als hun eigen kinderen opgevoed. 
 

Geen testamenten, dan geldt de wettelijke verdeling 

Jan en Ingrid uit ons voorbeeld hebben geen testamenten. Dit betekent dat in geval van overlijden van een van hen de wettelijke verdeling van toepassing is.  

Op basis daarvan verkrijgt de langstlevende echtgenoot de gehele nalatenschap onder de verplichting om alle schulden voor diens rekening te nemen. De kinderen krijgen een vordering op de langstlevende echtgenoot ter grootte van de waarde van hun wettelijke erfdeel. Deze vordering is normaal gesproken pas opeisbaar na overlijden van de langstlevende echtgenoot.  
 

Bij de wettelijke verdeling doen de stiefkinderen niet mee 

Maar de regels van de wettelijke verdeling gelden alleen voor de langstlevende echtgenoot en de eigen kinderen van de overleden echtgenoot. De stiefkinderen doen niet mee in dat verhaal. Als Jan overlijdt, laat hij Ingrid en zijn 2 zonen als zijn erfgenamen achter. Zijn zonen krijgen ieder een vordering op Ingrid ter grootte van 1/3 deel van de waarde van de nalatenschap. De dochter van Ingrid heeft nergens recht op. Zou Ingrid als eerste overlijden, dan krijgt haar dochter een vordering op Jan ter grootte van de helft (1/2 deel) van de waarde van haar nalatenschap. In dat geval staan de zonen van Jan buitenspel.  
 

3 mogelijkheden voor aanpassingen en oplossingen via testamenten 

Bij testament kan dat worden aangepast. Daarin kan worden bepaald dat de stiefkinderen gelijk worden behandeld als de eigen kinderen of dat ze in ieder geval een deel van de erfenis van de stiefouder krijgen. Daarbij zijn er 3 opties: 

  1. In het testament wordt de wettelijke verdeling van toepassing verklaard, waarbij de stiefkinderen als eigen kinderen worden beschouwd. Zou Jan als eerste overlijden, dan laat hij Ingrid, zijn 2 zonen en de dochter van Ingrid als zijn 4 erfgenamen achter. Ieder van de 3 kinderen krijgen een vordering op Ingrid voor de waarde van 1/4 deel van zijn nalatenschap. 

  1. De stiefkinderen worden als eigen kinderen beschouwd en de wettelijke verdeling wordt niet van toepassing verklaard. De nalatenschap moet dan tussen Ingrid en de 3 kinderen worden verdeeld. Ieder kind heeft meteen recht op 1/4 deel. 

  1. In het testament wordt bepaald dat alleen de langstlevende echtgenoot en de eigen kinderen erfgenamen zijn (al dan niet met toepassing van de wettelijke verdeling). Maar aan ieder van de stiefkinderen wordt een legaat toegekend. Deze hebben dan recht op bepaalde goederen uit de nalatenschap of op een vastgesteld geldbedrag. 
     

Fiscale voordelen benutten 

Recht op vrijgesteld bedrag en laag tarief. Stiefkinderen die als erfgenaam (of legataris) een deel van de nalatenschap van hun stiefouder verkrijgen, worden voor de erfbelasting gelijk behandeld als de eigen kinderen. Dat betekent dat ze recht hebben op het vrijgestelde bedrag van € 21.559 (in 2022). Ook vallen ze in het lage tarief van 10% (tot € 130.425) en 20% (alles daarboven). 
 

Hoe werkt dat voor samenwoners? 

Dit gunstige fiscale regime voor de erfbelasting (en de schenkbelasting!) geldt ook voor ongehuwde partners met stiefkinderen als er aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: 

  • De ongehuwde partners hebben een notarieel samenlevingscontract opgesteld. 

  • De ongehuwde partners hebben de stiefkinderen in het testament tot erfgenaam (of legataris) benoemd. 

  • De samenwoning tussen de beide partners eindigt door overlijden. 

 

Stiefkinderen gelden voor de wet niet als erfgenamen. Wilt u dat anders regelen, dan moet dit via uw testament. Hierbij kunt u 3 mogelijkheden benutten. Beoordeel welke optie voor uw situatie gewenst en passend is. Fiscaal bekeken worden de stiefkinderen dan net zo behandeld als de eigen kinderen. Dat geldt ook voor samenwonende partners, die een notarieel samenlevingscontract hebben. 

Meer weten?

 

Already verified you are human.
Moment geduld...

Lees meer over

Loading...

Fiscaal keuzetestament

Bij het opstellen van een testament staat het verzorgingskarakter van de langstlevende partner en kinderen veelal voorop. Ook overige nabestaandenvoorzieningen dienen meegenomen te worden.

Ik-Opa/Oma-Clausule

Door een 'ik-opa/oma-clausule' vererft een deel van het vermogen rechtstreeks van grootouders naar kleinkinderen.

Bij vereffening van erfenis dwarsliggende erfgenaam aanpakken

Erfenissen kunnen beneficiair worden aanvaard. Alle erfgenamen worden dan samen tot vereffenaars benoemd. In de praktijk loopt dat niet altijd even lekker. Wat heeft de Rechtbank hier over beslist? Hoe kunt u dit beter (laten) regelen?

Laat de hond of kat goed verzorgd achter

Na het overlijden van “het baasje” blijft het huisdier vaak onverzorgd achter. De vraag is dan wie zich over het dier gaat ontfermen. U kunt dat in uw testament goed regelen.

Stijgende huizenprijzen: erfbelasting besparen

De alsmaar stijgende woningprijzen brengen met zich mee dat er bij overlijden vaak een groot verschil zit tussen de WOZ-waarde en de marktprijs van de eigen woning. Door de nalatenschap slim te verdelen, kunt u erfbelasting besparen.

Erfenis niet naar koude kant

Sinds 2018 geldt dat erfenissen, legaten en schenkingen automatisch privévermogen van het eigen kind zijn. Betekent dit nu dat een uitsluitingsclausule in het testament niet meer nodig is? Wat is goed om te bewaken en te (laten) regelen?

Biologisch kind altijd recht op kindvrijstelling en laag tarief erfbelasting

Kinderen van de erflater hebben recht op het lage tarief voor de erfbelasting en op de kindvrijstelling. Maar hoe zit dat als er geen sprake is van een familierelatie en als het kind niet door de biologische vader is erkend?

Schenken bij leven beter met de warme dan met de koude hand

Schenken bij leven is vrijwel altijd leuker dan iets nalaten bij uw dood. Bovendien is het voor de ontvanger fiscaal voordelig. Toch zijn er bij schenken ook wel wat haken en ogen.

Stiefkinderen erfrechtelijk gelijk stellen met eigen kinderen

Wettelijk is het zo geregeld dat de eigen kinderen een andere positie hebben dan de stiefkinderen. Toch is het mogelijk om voor het erfrecht en voor de erfbelasting de stiefkinderen gelijk te stellen met de eigen kinderen.

Toon meer informatie

Toon minder informatie